Zewnętrzny diagnostyczny ROM dla komputera ZX Spectrum, wyposażony w układ EPROM 27C512 o pojemności 64 kB (4 × 16 kB).
Umożliwia uruchomienie czterech różnych wersji ROM komputera zamiast oryginalnie wbudowanej. Przeznaczony do diagnostyki serwisowej komputerów ZX Spectrum: pamięci, układu ULA, klawiatury, EAR/MIC, obrazu oraz dźwięku. Pozwala również na uruchamianie alternatywnych wersji ROM ZX BASIC, ulepszonych względem oryginalnej wersji z 1982 roku.
Programy ROM dla ZX Spectrum
Komputer ZX Spectrum jest wyposażony w oprogramowanie układowe (firmware) zapisane w pamięci ROM o wielkości zaledwie 16 kB. W tak niewielkiej przestrzeni producentowi udało się zmieścić kompletny interpreter BASIC, krój pisma, kilka użytecznych funkcji bibliotecznych oraz pozostawić pewną ilość wolnego miejsca.
Oryginalny ROM z 1982 roku, instalowany w każdym komputerze ZX Spectrum, nie był przez producenta celowo modyfikowany ani poprawiany. Mimo że producent znał niektóre istotne błędy, nigdy nie zdecydował się ich usunąć.
Obecnie powstało kilka poprawionych i rozszerzonych wersji oryginalnego oprogramowania, a także kilka programów diagnostycznych, które można umieścić w pamięci ROM i uruchamiać natychmiast po starcie systemu.
Pod tym adresem można znaleźć obszerną bibliotekę oryginalnych oraz zmodyfikowanych wersji programów ROM dla ZX Spectrum.
Poniżej wybrałem kilka najpopularniejszych programów ROM dostępnych w Internecie. Przyjrzyjmy się im…
1). ZX Spectrum Diagnostics (2018)
Prawdopodobnie najpopularniejszy program diagnostyczny, napisany przez Brendana Alforda i Dylana Smitha. Opublikowany na GitHubie. Dostępne są: instrukcja użytkownika, kody źródłowe oraz skompilowany kod maszynowy.
2). Retroleum DiagROM (2022)
Program diagnostyczny napisany przez Phila Rustona (retroleum.co.uk). Jest to obraz ROM, który autor stworzył pierwotnie, aby pomóc sobie w diagnozowaniu poważnych usterek ZX Spectrum (uszkodzony ROM, wadliwa pamięć, zablokowane klawisze itp.). Program jest dostarczany z jego własną kartą SMART, ale może być zapisany w dowolnym kompatybilnym systemie zastępującym ROM. Program został opublikowany na tej stronie. Dostępna jest instrukcja online oraz pliki binarne.
3). Dr Ian Logan Test ROM (1983)
Prawdopodobnie najstarszy program diagnostyczny dla komputera ZX Spectrum. Pierwotnie dostępny wyłącznie dla oficjalnych serwisantów Sinclaira. Co ciekawe, kod maszynowy tego programu zajmuje jedynie 8192 bajty!
4). Gosh Wonderful ROM (2004–2017)
Prawdopodobnie najpopularniejsza modyfikacja oryginalnego ROM ZX Spectrum. Napisana przez Geoffa Wearmoutha. Bardzo ceniony zamiennik oryginalnego firmware.
Najbardziej zauważalną zmianą jest tzw. „tokenizer”, czyli możliwość wpisywania kodu BASIC znak po znaku. Dodano również rozszerzenia BASIC, takie jak STREAMS, polecenia DELETE linii, RENUMBER linii, a także poprawiono niektóre błędy oryginalnego ROM-u, np. obsługę NMI.
Pierwotnie opublikowany na stronie Geoffa. Obecnie można go znaleźć m.in. tutaj.